Sidebar

«اجاره» عبارت است از قراردادى كه طى آن منافع مال يا كار كسى در برابر اجرت معين به ديگرى واگذار مى‏شود.

موضوع اجاره عبارت است از:


1- اعيان مملوك از قبيل خانه، زمين، كالا، لباس و مانند اينها كه فايده‏ اش تمليك منفعت اين امور در مقابل عوض است.
2- انسان، مثل اينكه انسان آزاد خود را براى انجام كارى اجاره دهد كه فايده اين اجاره در بيشتر اوقات تمليك عمل او به غير در مقابل اجرت معين است. گاهى نيز فايده‏اش تمليك منفعت انسان است نه تمليك عمل و كار، مانند اينكه زن شيرده، خود را براى شير دادن اجاره دهد.


قرارداد اجاره‏


قرارداد اجاره عبارت است از لفظ مشتمل بر:
1- ايجاب كه ازنظر عرف بر تمليك منفعت يا تمليك كار در برابر عوض، دلالت كند.
2- قبول كه بر رضايت به‏آن ايجاب و تملّك منفعت يا كار دربرابر عوض، دلالت مى‏كند.
عقد اجاره با توافق موجر و مستأجر صورت مى‏گيرد، بنابراين ممكن است نوشته‏اى به‏ صورت اجاره ‏نامه رسمى (در بنگاه معاملاتى) يا عادى تنظيم شود، چنان‏كه امروزه‏ متداول است و يا نوشت ه‏اى تنطيم نشود و قرارداد به‏ طور شفاهى منعقد گردد. از اين رو، حضرت امام قدس سره مى‏فرمايد:
 «اگر مالك به كسى بگويد ملك خود را به تو اجاره دادم و او بگويد قبول كردم، اجاره صحيح است و نيز اگر حرفى نزنند و مالك به قصد اين كه ملك را اجاره دهد، آن را به مستأجر واگذار كند و او هم به قصد اجاره كردن بگيرد اجاره صحيح مى‏باشد.»


شرايط صحيح بودن اجاره‏


هر يك از موجر و مستأجر، موضوع اجاره، منفعتى كه مستأجر مى‏برد و نيز اجاره‏ بها شرايطى دارند كه به شرح زير است.
الف- شرايط موجر و مستأجر: بلوغ، عقل، قصد، اختيار و ممنوع نبودن از تصرّف به علّت ورشكستگى يا سفاهت و مانند آن.
ب- شرايط موضوع اجاره (يا عين مستأجره):
1- معين باشد، پس اگر بگويد يكى از خانه‏هاى خود را اجاره دادم درست نيست.
2- معلوم باشد؛ بدين معنا كه مستأجر آن را ببيند و يا اجاره دهنده طورى خصوصيات آن را بگويد كه به‏طور كامل معلوم باشد.
3- تسليم و تحويل آن ممكن باشد، پس اجاره دادن اسبى كه فرار كرده و ماشينى كه به سرقت رفته و ... باطل است.
4- استفاده‏اى كه مال را براى آن اجاره داده‏اند ممكن باشد، پس اجاره دادن زمين براى زراعت درصورتى كه آب باران براى آن كافى نباشد و از آب نهر هم مشروب نشود، صحيح نيست.
5- به‏واسطه استفاده كردن از بين نرود، پس اجاره دادن نان، ميوه و خوردنيهاى ديگر صحيح نيست.
6- مال خود انسان باشد. اجاره دادن مال ديگرى درصورتى صحيح است كه صاحبش رضايت دهد. «1»
ج- شرايط منفعت:
1- مباح و حلال باشد. بنابراين اجاره دادن دكّان براى شراب فروشى يا نگهدارى شراب و كرايه دادن حيوان [وسيله نقليه‏] براى حمل و نقل شراب باطل است.
2- ماليّت داشته باشد؛ يعنى پول دادن براى آن استفاده در نظر مردم بيهوده نباشد.
3- نوع استفاده معيّن باشد؛ اگر عين مستأجره چند استفاده دارد، بايد نوع استفاده‏اش را معيّن كنند.
4- مدت آن معلوم باشد؛ استفاده مستأجر از مورد اجاره نمى‏تواند براى هميشه باشد. ازاين‏رو، در اجاره ذكر مدّت ضرورى است و اگر در قرارداد اجاره مدّت معلوم نباشد، اجاره باطل است. بنابراين اگر بگويد: تا هر وقت در خانه نشستى اجاره آن ماهى ده (هزار) تومان است اجاره صحيح نيست و همچنين اگر بگويد: خانه را يك ماهه به ده (هزار) تومان به تو اجاره دادم و بقيه به همان قيمت. در ماه اوّل صحيح است، ولى اگر بگويد هر ماهى ده (هزار) تومان و اول و آخر آن را معين نكند، اجاره حتى براى ماه اول هم باطل است.
د- شرايط اجاره بها:
1- معلوم باشد؛ مال‏الاجاره ممكن است پول، گندم و مانند آن باشد. از اين رو، در اجاره بايد معلوم باشد كه مستأجر چه چيزى را به ‏عنوان كرايه بايد بپردازد.
2- مقدار آن معيّن باشد؛ اگر مال‏الاجاره پول است بايد مقدار آن از نظر ماهى يا سالى چند تومان مشخص گردد و اگر گندم و مانند آن باشد بايد وزن آن معلوم باشد و اگر گوسفند و مانند آن است، موجر بايد آن را ببيند، يا مستأجر خصوصيات آن را بگويد.

انحلال قرارداد اجاره‏


قرارداد اجاره به يكى از علل زير به‏ هم مى‏خورد:
1- بطلان‏
گاهى اجاره از ابتدا صحيح واقع مى‏شود، ولى به علّتى باطل مى‏گردد؛ مثل اينكه مورد اجاره به‏طورى خراب شود كه قابل استفاده نباشد، يا قابل استفاده‏اى كه شرط كرده‏اند نباشد. در اين صورت اجاره مدّتى كه باقى مانده باطل مى‏شود.
2- فسخ قرارداد
قرارداد اجاره گاهى با فسخ منحلّ مى‏شود. به‏عنوان مثال اگر موجر و مستأجر شرط كنند كه هر دو يا يكى از آنان حق به هم زدن معامله را داشته باشند مى‏توانند مطابق قرارداد، اجاره را به هم بزنند.
همچنين اگر موجر يا مستأجر بفهمد كه مغبون شده، چنانچه در موقع قرارداد ملتفت نبوده كه مغبون شده است، مى‏تواند اجاره را به هم بزند.
چنانچه كسى مورد اجاره را پيش از تحويل دادن موجر به مستأجر غصب كند، مستأجر حق فسخ دارد.
3- پايان مدّت اجاره‏
اجاره كردن ملكى- خواه مغازه باشد يا خانه و ...- موجب پيدايش حقّى هميشگى براى مستأجر در آن ملك نمى‏شود، به‏طورى كه موجر نتواند بعد از پايان مدّت اجاره، وى را بيرون كند. با پايان يافتن مدّت (قرارداد، منحلّ مى‏شود و) مستأجر بايد محلّ را تخليه كرده، به صاحبش تحويل دهد و چنانچه بدون رضايت مالك همچنان در آن محل بماند غاصب و معصيت كار شمرده شده و ضامن است.


استخدام‏


 «استخدام» در لغت به‏ معناى به خدمت واداشتن و به كار گماشتن «1» و در اصطلاح فقه، نوعى اجاره است كه مى‏توان از آن به «اجاره دادن نفس» تعبير كرد؛ چرا كه گفته شده موضوع اجاره عبارت است از «املاك» و «انسان». از اين رو، در استخدام، انسان خود را در مدتى معين به كار فرما يا مؤسسه و اداره اجاره مى‏دهد و در برابر حقوق و دستمزد معين برايش كار مى‏كند.

 

احكام استخدام‏
1- استخدام شدن و مزد گرفتن براى كارهايى كه براى حفظ نظام و نيازمندى مردم بر كسى واجب شده، مانند كارهاى صنعتى و پزشكى مانعى ندارد.
2- اگر در قرارداد، شرط مباشرت در انجام كار شده باشد، يا انصراف به خود شخص داشته باشد نمى‏تواند ديگرى را براى انجام آن كار استخدام كند و اگر شرط نشده و انصراف هم نداشته باشد مى‏تواند ديگرى را به جاى خودش براى آن كار استخدام كند و همان مقدار دستمزد يا مبلغ بيشترى را به وى بپردازد، ولى جايز نيست با پرداخت دستمزد كمتر، ديگرى را به جاى خود استخدام كند، مگر اينكه كارى كرده باشد يا قسمتى از كار را- اگر چه كم باشد- انجام داده باشد.
3- اگر كسى براى نگهبانى كالايى استخدام شده باشد و آن كالا به سرقت رود ضامن نيست، مگر در صورت كوتاهى و يا شرط ضمانت.
4- استخدام براى نگهدارى كالا از گم شدن، يا شبگرد و پاسدار براى نگهبانى از خانه‏ها و باغ‏ها در طى مدّت معيّنى جايز است و مى‏توان با او شرط كرد كه در صورت گم شدن يا سرقت ضامن باشد، هر چند كه او مقصّر نباشد.
5- كارمند يا كارگرى كه استخدام مى‏شود تا طى مدّت تعيين شده تنها براى استخدام كننده كار كند، جايز نيست در آن مدت براى خود يا براى ديگرى كار كند، مگر در برخى از كارهاى جزئى كه با قرارداد استخدامش منافاتى ندارد، مانند صرف نهار در مدّت متعارف.
6- اگر انسان اجير شود كه در روز معيّن كارى را انجام دهد و در آن روز براى انجام آن كار حاضر شود، كسى كه او را اجير كرده اگر چه آن كار را به او محوّل نكند، بايد اجرت او را بدهد.
7- چنانچه كارگر يا كارمند از انجام شغلى كه براى آن استخدام شده سرباز زند استحقاق اجرت ندارد و اگر حقوقى بدون انجام كار گرفته ضامن است.
چند استفتا
1- اين جانب ... [در امر استخدام‏] شنيده بودم كه دست‏اندركاران خيلى‏ها را ممكن است با سفارش اين و آن بپذيرند و امتحان شايد تا حدود زيادى جنبه ظاهرى داشته باشد و من چون با يكى از دست‏اندركاران آشنا بودم سفارش مرا كرد و ... من قبول شدم خواهشمندم نظر مباركتان را در مورد حقوقى كه مى‏گيرم بيان فرماييد.
جواب- اگر شرايط علمى و اخلاقى استخدام در شما جمع است و از طرف دولت اسلامى اشكالى نيست مانع ندارد و حقوق دريافتى حلال است.
2- لطفاً نظر خود را در مورد دريافت اضافه‏كار ساعتى كه بسيارى از كارمندان دولت بدون انجام كار اضافى دريافت مى‏دارند اعلام فرماييد.
جواب- تابع مقررات است و در صورتى كه در مقابل كار مى‏دهند، بدون انجام كار، استحقاق ندارد.
3- آموزگارى پيمان بسته كه در مقابل خدمت موظف بيست و چهار ساعت در هفته حقوق دريافت نمايد حال اگر بعضى ساعت‏ها كارهاى شخصى انجام داده و دانش‏آموزان بدون معلّم بوده‏اند- يا معلم ديگرى به جايش آمده- آيا حق استفاده از حقوق دارد و اگر بگيرد جايز است يا خير؟
جواب- تابع مقررات استخدامى است و اگر برخلاف عمل نموده استحقاق اجرت ندارد.
4- اگر كارمند در محل كار خود در اداره، ساعات بيكارى زيادى داشته باشد و مجاز نباشد كه در اين ساعات در بخش‏هاى ديگر كار نمايد، آيا جايز است كه در اوقات بيكارى كارهاى شخصى مربوط به خودش را انجام دهد.
جواب- اقدام به انجام كارهاى شخصى در اثناء كار در محل كار، تابع مقررات و اجازه قانونى مسؤول مربوطه است.
5- ما در يك مؤسسه نظامى كار مى‏كنيم و محل كارمان در دو مكان جداگانه است و بعضى از برادران در مسير رفتن از يك مكان به مكان ديگر، كارهاى شخصى انجام مى‏دهند كه وقت زيادى مى‏گيرد. آيا براى انجام اين كارها بايد اجازه گرفت يا خير؟
جواب- اشتغال به انجام كارهاى شخصى در ساعات رسمى مقرر براى كار، احتياج به اجازه مسؤول بالاتر- كه اين حق را داشته باشد- دارد.

 

 

انتهای پیام/


نوشتن دیدگاه


دیدگاه‌ها   

0 #10 quest bars cheap melisa.governor@gmx.de 1398-04-02 02:11
We're a gaggle of volunteers and opening a
new scheme in our community. Your site offered us with valuable
information to work on. You have performed a formidable activity and our whole community might be
thankful to you.
نقل قول کردن | گزارش به مدیر

0 #9 http://tinyurl.com judeandrus@aol.com 1398-03-27 07:20
I was able to find good information from your content.
نقل قول کردن | گزارش به مدیر

0 #8 download minecraft carmelo.perivolaris@yahoo.com 1398-02-24 21:49
Yes! Finally something about download minecraft
for free.
نقل قول کردن | گزارش به مدیر

0 #7 g chanelloder@web.de 1398-02-23 09:51
Good way of explaining, and good piece of writing to take information concerning my
presentation subject, which i am going to convey in school.
نقل قول کردن | گزارش به مدیر

0 #6 g billybadilla@gmx.net 1398-02-21 12:24
Everything is very open with a very clear explanation of the challenges.
It was definitely informative. Your site is extremely helpful.
Thanks for sharing!
نقل قول کردن | گزارش به مدیر

0 #5 g annie_gaylord@googlemail.com 1398-02-21 06:33
Its like you read my mind! You seem to know so much about this, like you wrote the book in it or something.
I think that you can do with some pics to drive the message home
a bit, but instead of that, this is fantastic blog. A great read.
I'll definitely be back.
نقل قول کردن | گزارش به مدیر

0 #4 download minecraft elishapinkney@peacemail.com 1398-02-18 10:49
Thanks for finally talking about >اجاره
نقل قول کردن | گزارش به مدیر

0 #3 gamefly vanita.cissell@gmail.com 1398-02-15 08:19
Thank you for some other excellent article. Where else could anyone get that type of
information in such a perfect approach of writing? I've
a presentation subsequent week, and I am on the look for such information.
نقل قول کردن | گزارش به مدیر

0 #2 gamefly hershelferrell@gmail.com 1398-02-14 09:43
Definitely believe that which you stated. Your favorite justification seemed to be on the
internet the simplest thing to be aware of. I say to you, I certainly get annoyed while people consider worries that
they just don't know about. You managed to hit the nail upon the top
as well as defined out the whole thing without having side-effects ,
people could take a signal. Will likely be back to
get more. Thanks
نقل قول کردن | گزارش به مدیر

0 #1 gamefly free trial mirtablosseville@t-online.de 1398-02-13 09:07
I read this piece of writing completely concerning the resemblance of newest and preceding technologies, it's amazing article.
نقل قول کردن | گزارش به مدیر

حدیث

امام على (سلام الله علیه) : كانَ رَسولُ اللَّهِ(ص) دائِمَ البِشرِ، سَهلَ الخُلقِ، لَيِّنَ الجانِبِ. پيامبر خدا، همواره خوش رو، خوش خو و نرم خو بود. معانى‌الأخبار - ص 83. حكمت نامه پيامبر اعظم(ص) : ج8- ص22- ح5703

ورود کاربر

  1. مجلات قرآنی
  2. تدبر در کلام وحی
پژوهشهای قرآن و حدیث

پژوهشهای قرآن و حدیث

مجله پژوهش های قرآن و حدیث دارای رتبه علمی -...
قرآن وحدیث

قرآن وحدیث

اين نشريه از انتشارات انجمن علوم قرآن و حدیث...
فصلنامه پژوهش‌هاى قرآنى

فصلنامه پژوهش‌هاى قرآنى

فصلنامة «پژوهش‌هاى قرآنى» نشريه‌اى تخصصى در...
فصلنامه پیام جاویدان

فصلنامه پیام جاویدان

فصلنامه پیام جاویدان »پيام جاويدان» به صورت...
شناخت چهره واقعی منافقین

شناخت چهره واقعی منافقین

فی قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَهُمُ اللَّهُ مَر...
اولی الامر کیست؟

اولی الامر کیست؟

سوره نساء آیه شریفه: ۵۹ أَطِیعُواْ اللّهَ وَ...
ماهیت واقعی مشرکین وکفار

ماهیت واقعی مشرکین وکفار

آیه ششم سوره مبارکه بقره: إِنَّ الَّذینَ کَف...
جانشینان پیامبر(ص)

جانشینان پیامبر(ص)

سوره نساء آیه شریفه: ۵۹ أَطِیعُواْ اللّهَ وَ...

پیوند ها